Wat zoek je in de Digitale Collectie Zeeland?

Inhoud brief

Rij huizen op de plantage Palmeniribo te Suriname, tekening Dirk Valkenburg, ca. 1708, collectie Rijksmuseum Amsterdam

Augustinus Brun heeft een vat brandewijn ingescheept bij schipper Cornelis Berge voor Johannes Baert. Honderd stuks letterhout zijn meegegeven met schipper Adriaan Claesen, met wie Jan Tinnegieter later mee zal reizen naar Suriname. Schipper Jacob Soeteling is op 23 december 1671 gearriveerd en men vreest dat Jan Andriesen iets overkomen is, want deze was 10 dagen voor Soeteling vertrokken. In een post scriptum worden de dood van secretaris Bolle, Alexander Artur en Joost Bonte vermeld, evenals de aankomst van Jan Andriesen. Jan Tinnegieter blijkt met Jan Andriesen meegereisd te zijn. Augustinus heeft al zijn financiële zaken met Jan Tinnegieter afgehandeld. Cornelis Berge zal over 5 à 6 dagen vertrekken en zal een vrachtbrief voor drie vaten brandewijn meenemen.

Cornelis Berge

Johannes Baert

De positie van Suriname aan de vooravond van de Derde Engelse Oorlog

De Derde Engelse Oorlog (1672-1674) eindigde met de Tweede Vrede van Westminster. Suriname was reeds in 1667 door Abraham Crijnssen veroverd op de Engelsen. Op hun beurt hadden de Engelsen Nieuw-Amsterdam in bezit genomen. In 1673 werd het weer op de Engelsen heroverd, maar in het vredesverdrag stond dat deze kolonie definitief aan de Engelsen werd overgedragen en de Nederlanders (Zeeuwen) behielden Suriname. De Engelsen hadden aan de monding van de Suriname-rivier het houten fort Willoughby gebouwd. Dit werd versterkt met kanonnen en bemand met soldaten. Thorarica was niet langer de hoofdstad, deze werd verplaatst naar de omgeving van het Fort Zeelandia en werd Nieuw Middelburg (later Paramaribo) genoemd. De stad was daardoor makkelijker te verdedigen en het had een gunstiger ligging voor de handel. Na 1667, het einde van de Tweede Engelse oorlog, moesten de Engelse bestuurders het land verlaten. Het land werd evenals de plantages geplunderd. Veel planters werden gedwongen om met hun slaven te vertrekken naar het nabij gelegen St. Kitts. Wie bleef diende een eed van onderwerping aan het Zeeuwse gezag af te leggen. Deed men dit, dan bleef men dezelfde rechten houden die er onder het Engelse bestuur golden. De meeste planters vertrokken en het was zodoende lastig om met een paar honderd mensen van Suriname een winstgevende kolonie te maken. Het resulteerde er in dat Zeeland Suriname in 1682 aan de WIC verkocht. De Nederlanders waren ten opzichte van Nieuw-Amsterdam meer gebrand op Suriname omdat men er voor het maken van maximale winst en een zo goed mogelijke handel meer mogelijkheden zag. In Suriname lagen grote plantages waar Nederlanders veel producten verbouwden. De kolonie Nieuw-Amsterdam was niet gericht op verbouw van producten, slechts op de handel. Men vond het in die tijd daarom gunstiger om Suriname in handen te hebben. Er werd daar ook bauxiet gevonden en van deze grondstof verwachtte men veel: men dacht een grondstof monopolie in handen te hebben. Dat bleek een misvatting: bauxiet bleek (voorlopig) nog niet goed bruikbaar en werd pas veel later een belangrijk exportproduct.

Literatuur

Noten

 

 

 

 

 

 

 

Bij deze context horen de volgende brieven: